A.I. Slop:
waarom je die - helaas - tegen kunt komen in onze zoekresultaten,
hoe je AI boeken herkent, en
waarom het überhaupt een probleem is
Wanneer je boeken zoekt, komen boeken die gegenereerd zijn door A.I. steeds vaker en in groten getale bovendruiven. Letterlijk: vaak komen ze bovenaan. Onlangs verschenen artikelen in Trouw en De Volkskrant dat boekhandels bij zulke boeken niet vermelden dat het om een AI boek gaat. Wij leggen graag even uit waarom dat (nog) niet zichtbaar is op onze website én hoe je kunt vermijden dat je per ongeluk een boek koopt dat door kunstmatige intelligentie is geschreven. Ook leggen we uit wat de bezwaren zijn tegen een boek dat gegenereerd is door A.I.
A.I. Boeken tussen onze zoekresultaten
In de bovengenoemde artikelen wordt vermeld dat enkele mega webshops inmiddels een melding geven dat een boek door AI is gegenereerd. Maar er wordt ook gezegd dat boekhandels dit niet doen. Er wordt zelfs het wordt 'verzwijgen' gebruikt. Laten we voorop zeggen dat dit laatste een intentie impliceert, die er totaal niet is. Wij verzwijgen niets. Wij hebben alleen minder middelen om (snel) op dit probleem te reageren. Dit is hoe de vork in de steel zit:
- Alle producten op onze website (en van de meeste andere boekhandelswebsites) krijgen hun metadata (basis info, zoals cover, titel, beschrijving, isbn, auteur, uitgeverij, prijs) direct uit de database van de leverancier (zoals het Centraal Boekhuis). Dat is omdat er miljoenen boeken zijn, die constant wisselen. Als we die allemaal aan onze website zouden moeten toevoegen, handmatig, zouden we daar een heel team voor in dienst moeten nemen. Dat kan niet en is niet nodig door die connectie met leveranciers.
- Die metadata wordt ingevuld door de uitgever of schrijver. Handmatig kunnen zij soms iets toevoegen of aanpassen, als wij iets geks zien. Dat kost ongeveer 5 minuten per boek als het iets kleins is.
- Als een uitgever niet in de metadata zet dat een boek door AI is gegenereerd, komt dat dus ook niet op onze site te staan. Op het moment van schrijven (14-07-2026) doen zulke uitgeverijen dit ook niet. Dat 'niet-vermelden' is dus een automatische actie, niet een bewuste actie van ons.
- Een mega webshop waar dit wel gebeurd, maakt er overigens ook geen enorme alarmbel van. Het staat net zo onopvallend als dat er bijvoorbeeld BPA in keukenapperatuur zit, namelijk bij de product specificaties. Dat vereist een scrol, een klik, en weer een scrol.
Waarom zetten wij er dan niet zo'n handmatige melding bij?
Het probleem is dat er elke dag tientallen AI boeken verschijnen, en daar krijgen we ook geen update van. Dat bijhouden is onbegonnen werk - in ieder geval voor een onafhankelijke boekhandel zoals wij.
Waarom lukt het zo'n grote webshop dan wel?
Zij hebben veel meer capaciteit en financiële ruimte (want ze hoeven boeken niet voor te financieren met een voorraad) voor ontwikkelingen of om mensen dit handmatig te laten doen. Maar waarschijnlijker is het dat zij bepaalde uitgevers waarvan wij weten dat die AI boeken produceren, een bulk tag mee kunnen geven, waardoor al die boeken zo'n detail mee krijgen.
Wat doen wij met dit probleem?
Wij zijn momenteel aan het onderzoeken of wij dat op een manier ook zo'n bulk tag mee kunnen geven aan die uitgeverijen. Wij doen dit samen met het bedrijf dat onze website - en ook die van vele andere boekhandels - maakt en technisch onderhoudt. Ontwikkelingen op dat gebied financieren we samen, dus dat is heel efficiënt! Hopelijk kunnen wij samen met die boekhandels op dit vlak iets bereiken. Tot die tijd willen we het middels dit bericht, en een bericht in onze nieuwsbrief en op social, van tijd tot tijd onder de aandacht brengen. Daarnaast waarschuwen onze boekverkopers ook wanneer ze zoiets opmerken. Maar we zijn er dus mee bezig!
A.I. Slop: Het probleem
Waarom is dat eigenlijk zo'n issue, A.I.-boeken? A.I. is toch hartstikke handig? Niet iedereen heeft er wat op tegen. Hieronder vind je een aantal bezwaren die mensen kunnen hebben tegen boeken die gegenereerd zijn door A.I.
Redenen om A.I. boeken te produceren / kopen:
- De lage kosten, maken de prijzen van de boeken ook laag. Het zijn dan ook POD boeken (Print-on-demand, boeken die pas worden geprint zodra ze besteld worden);
- De onderwerpen zijn vaak zó niche, dat het voor een uitgever niet haalbaar is om er een boek over uit te geven.
Bezwaren tegen AI boeken:
- A.I. is getraind met bestaand werk (auteursrechtelijk beschermd) van echte auteurs, vaak onrechtmatig verkregen. Schrijvers worden dus eerst bestolen door AI, en vervolgens moeten ze concurreren met AI. Naast dat dat al ellendig is, stem je ook met je geld. Hoe wil je dat de toekomst eruit gaat zien? Heb je genoeg aan een enkele grote schrijver, aangevuld met AI boeken? Of wil je dat er een diverse groep mensen boeken schrijft?
- A.I. boeken zijn inhoudelijk dubieus. Zo geeft een van de producenten aan dat ze zijn gegenereerd op de algemene kennis over een onderwerp in de database, en dat er geen menselijke redactie plaatsvindt. Weet je nog toen A.I. zei dat roken helemaal niet zo slecht was, en dat je kinderen best kunt afdrogen in de magnetron? Die fouten zijn natuurlijk allang gecorrigeerd. Maar de meer niche dingen..? A.I. kan fouten maken..!
Kenmerken van A.I. boeken: AI slop herkennen
Deze methode is niet 100% waterdicht, maar als je onderstaande kenmerken ziet, moet je jezelf even achter de oren krabben.
- Uitgever en / of auteur: Andries B.V., Waries B.V. & VanHaven Press. Vaak staat er uberhaupt geen auteursnaam vermeld. Als die er wel is, kun je die even 'ecosia-en' (of invoeren in jouw zoekmachine) om te kijken of dit een echt persoon is.
- Details: Staat er "Mijn Bestseller B.V.” i.c.m. status ‘POD’ (print-on-demand), dan KAN het een A.I. boek zijn (maar dat hoeft niet altijd zo te zijn). De reden dat we het even noemen is dat het “Vette lever dieet KOOKBOEK voor beginners” van ene Noah de Jong (een auteur van veel vergelijkbare boeken, maar nergens een profiel van deze auteur te vinden) niet veel andere indicatoren heeft (behalve de titel en de cover). En de meeste A.I. boeken hebben - voor zover we weten - een POD status. (Maar niet alle POD boeken zijn A.I.)
- Onderwerp: Veel AI boeken gaan over iets heel specifieks, zoals ‘PCOS kookboek voor vrouwen’.
- Titel: Maffe titels kunnen ook een aanwijzing zijn. Lees je een titel en denk je “uh, …. wat?”, dan bestaat er een goede kans dat het om een A.I. boek gaat.
Voorbeelden:
“OVERGENOMEN AIRFRYER KOOKBOEK”;
“Het Alledaagse Zuurdesem weggooien kookboek: Eenvoudige bakgids voor alledaagse zuurdesemrecepten voor het weggooien van recepten” (inclusief rare hoofdletters);
“DE Ontstekingsremmend middel KOOKBOEK VOOR SENIOREN”
Voor titels beginnen ook met "Alles over [voeg hier je niche onderwerp in]". Maar let op: er zijn ook échte boeken die met die titel beginnen. Hieronder zie je voorbeelden van zowel de échte boeken, als de AI slop met zulke titels. Wat opvalt is dat niet-a.i.- boeken die frase vaak in hun ondertitel hebben, in plaats van de titel zelf.
Ook worden bij A.I. boeken vaak niet de hoofdletterregels van de Nederlandse taal in acht genomen. Het lijkt wel alsof er heel veel Amerikaans werk in die machines zit... of Duits. In Nederlandse titels zul je in ieder geval - bij gewone boeken - geen onnodige hoofdletters vinden.
- Coverontwerp: Die ziet er vaak qua tekst en afbeelding Amerikaans uit, en
qua kleurenpalet heeft het altijd iets wat doet denken aan @VintageCookbookGore, inclusief “het weer” wat vaak in vintage kookboeken zit.
Als er wel veel kleur is, dan hebben de figuurtjes altijd behoorlijk veel afrondende schaduw en zit er een soort stoffige waas over het geheel.
Wil je het zeker weten? Vraag het een van ons! Wij zijn echte mensen en kijken graag mee.
Voorbeelden AI-Boeken (en enkele niet-AI boeken)
AI Boeken: Alles over.... Voorbeelden
Toelichting
- Ze beginnen met 'Alles over...'
- Er staat geen auteursnaam op de cover.
- Daarnaast zie je op deze linker en rechter cover die ene waas die eerder was beschreven.
- Bij het linker boek zie je ook die rare schaduwen en bovendien zijn de afbeeldingen wat.. apart gekozen.
- Het middelste boek is lastiger te identificeren. Maar het is sowieso van Andries BV én de titel van het boek houdt zich niet aan de hoofdletterconventies van de Nederlandse taal.
AI Boeken: Alles over.... nog meer Voorbeelden
Toelichting
- Ze beginnen met 'Alles over...'
- Er staat geen auteursnaam op de cover.
- Daarnaast zie je op deze middelste en rechter cover die ene waas die eerder was beschreven. Specifiek ook die botanische stijl van de rechter cover komt vaak terug.
- Rare hoofdletters bij de linker en middelste
- Onderwerpen zijn heel specifiek bij de linker en rechter
- De uitgevers zijn Vanhaven of Andries BV
A.I. boeken: Rare titels voorbeelden
Toelichting
- Deze titels zijn allemaal bizar.
Soms kloppen ze grammaticaal wel, maar moet je 10 minuten nadenken over wat er daadwerkelijk staat. En dan nog weet je eigenlijk niet wat je leest. "overgenomen"? "Zuurdesem weggooien kookboek" (om van die ondertitel nog maar niet te spreken)
- Onmiskenbare waas links en rechts en heel Amerikaans uiterlijk
- Vanhaven Press staat ook heel duidelijk links en rechts.
- Geen auteur
- De middelste heeft geen echte waas, maar is ook niet heel sprankelend. Heeft geen auteur. En de titel klopt grammaticaal wel, maar geen enkel mens zou zeggen dat 'ze zo werkt'. Bovendien is dat een titel van Andries BV.
A.I. Boeken: Lastigere voorbeelden
Toelichting
Deze boeken zien er allemaal best oké uit op het eerste gezicht. Maar ze zijn allemaal van Andries BV. Zij hebben waarschijnlijk iets meer aandacht voor de opmaak. Maar uiteindelijk doen zij geen inhoudelijke redactie.
GÉÉN AI: dit zijn voorbeelden van échte boeken
Toelichting
Dit zijn 'alles over...'- boeken die wel echt door mensen zijn gemaakt en geredigeerd.
- De uitgevers zijn herkenbaar.
- Er worden (herkenbare) auteurs vermeld op het omslag.
- Links en rechts hebben volle kleuren.
- Ze hebben allemaal een eigen stijl qua illustraties.
- Links en rechts heeft 'alles over' in de ondertitel i.p.v. de hoofdtitel staan.
(De uitslag van de test is dus B, B is het enige niet-a.i. boek in dat rijtje bovenaan de pagina)