Sandtalk is het boek dat ik zou redden uit een brandende bibliotheek

Als er één boek was dat ik de rest van mijn leven mocht lezen, zou het lastig zijn om te kiezen tussen de boeken van Robin Wall Kimmerer - waar ik dagelijks aan denk - en Sand talk. Maar ik denk dat ik toch Sand talk van Tyson Yunkaporta zou kiezen omdat er zo ontzettend veel in staat, ook wat ik nog niet goed kan reproduceren. Het is het eerste non-fictie boek dat ik herlezen heb. En niet alleen dat. Sinds ik het las, in de zomer van 2025, heb ik het nóg minstens drie keer gelezen, en nog talloze keren opengeslagen om even iets op te zoeken. 

Waar Robin Wall Kimmerer de tedere relatie van de natuur (ons incluis) met de aarde voor mij heeft blootgelegd - en waar ik dus dagelijks plezier én optimisme aan beleef - heeft Tyson Yunkaporta mijn hele - dacht ik - progressieve wereldbeeld op losse schroeven gezet. Niet dat ik nu conservatief ben geworden, maar ik weet nu dat het idee van progressie an sich al heel maf is, als je je ook realiseert dat niet iedereen een lineair wereld / tijdsbeeld heeft. En dat lineaire denken komt veel niet-zulk-duurzaam gedrag heel goed van pas. Maar het biedt dus niet hoofdzakelijk een nieuw perspectief op duurzaam leven / milieu. Het verandert je blik op ons hele denken, over onszelf, over politiek, geschiedenis - zelfs linkse, progressieve mensen die denken dat ze best inclusief en duurzaam zijn zoals ikzelf worden lichtelijk gefileerd (op een goede manier). Hij laat zien hoe ons individualistische denken ons in alles beïnvloed, van ons alles-consumerende gedrag tot onze angst om te sterven. Terwijl wij zitten te kibbelen over klimaat, pakt hij ons bij ons puber-achtige oor en geeft ons een paar rake opmerkingen zoals alleen een scherpe grootouder dat zou kunnen, waardoor het schaamrood ons op de wangen staat en al onze praatjes verliezen, maar waar we beter uit komen de volgende dag. 

Denk niet aan kibbelende tieners met een wijze ouder die met een oplossing komt, maar denk eerder aan een stel kibbelende tieners, en een wijze (groot-) ouder / oom / tante die je doet realiseren dat je een afslag in je verhaal gemist hebt, en dat jullie issue helemaal geen issue zou zijn als je een beetje zou uitzoomen. Niet - overigens - als een one size fits all oplossing, maar als een nieuw perspectief waardoor je de problemen zelf in een ander daglicht gaat zien. Een groter geheel. Dat geeft eigenlijk wel rust. Maar let wel: als je een partner hebt, zou die het eigenlijk ook moeten lezen, om te voorkomen dat je niet op een geheel andere golflengte komt... tja.. echt. 

Er is geen boek dat ik hartelijker zou aanbevelen. Tegelijkertijd is het soms ook echt een moeilijk boek, en ik kan me voorstellen dat niet iedereen daar momenteel de headspace voor heeft. Lees dit niet wanneer je vaak onderbroken zal worden, maar bewaar het voor als je rust hebt, en lange concentratie tijd - ook om te reflecteren. Het audiobook op storytel, voorgelezen door de auteur, is ook een aanrader. Zijn intonatie voegt echt wat toe aan het boek, aan zijn boodschap én maakt de lastigere passages makkelijker te begrijpen. 

Ik heb het overigens eerst geluisterd. Toen het boek besteld omdat ik dingen wilde onderstrepen en terug kunnen vinden. En toen weer geluisterd. Gelezen. En geluisterd. Uitgeleend. etc. etc. Weer gelezen, opengeslagen. En het audioboek verwijst ook naar afbeeldingen van symbolen in het boek die belangrijk zijn, en online niet goed te vinden zijn. Dus ja: lees én luister!

Door Boekverkoper Marie-Claire